Isparta
Kenti'nin çok
eski yıllara dayanan bir geçmişi, köklü bir tarihi bulunmaktadır. bu
tarihi ele almadan önce, Isparta Tarihiyle yakın ilgisi yönünden, bazı
konular üzerinde durmak, yararlı olacaktır.
ISPARTA KENTİ
NEREDEDİR?
Bilindiği gibi Isparta Kenti, Anadolu toprakları üzerindedir.
ANADOLU dilbilgisi kurallarına göre, bir bileşik isimdir. (Ana) ile
(DOLU) sözcüklerinden oluşmaktadır. Bu "Ana tapınaklarla dolu;
Tanrılar ülkesi"anlamına gelmektedir.
ISPARTA KENTİ'NİN HALKI TÜRK'TÜR
Isparta Kenti'nin halkı arı, katkısız, özbeöz Türk'tür.
TÜRK ADININ
KÖKÜ NEDİR?
Türk;(Törük, Türük)'ün, yörük
(yörümekten) gelen
eylemidir.
TÜRK NE
DEMEKTİR, NE ANLAMA GELMEKTEDİR?
Türk; biçimlenmiş pek çok gelişmiş, büyümüş; güçlü,
kuvvetli anlamına gelmektedir.
TARİHTEN ÖNCEKİ DEVİRLERDE VE TÜRKLERDEN ÖNCE ANADOLU'DA KİMLER
VARDI?
Türk Tarih Kurumunca Samsun, Mersin, Gaziantep, Isparta, Burdur başta
olmak üzere yurdumuzun pek çok yerinde yaptırılan arkeolojik kazılardan
elde edilen buluntulardan:
-
Kabataş
-
Yontmataş
-
Cilâlıtaş
-
Maden
devirlerinden bu
yana, Isparta Kenti'nin ve Anadolu topraklarının üzerinde yaşanıldığı
anlaşılmıştır. Bugün bile Adıyaman'ın Palanlı Kayalarında,
Hakkari'de; Antalya'da; tarihten ve Türkler Anadolu'ya ayak basmazdan önceki
insanların kullandıkları araç, gereç ve uygarlık izleri vardır.
TÜRKLERDEN
ÖNCE ANADOLU'DA KİMLER DEVLET KURDULAR?
Tarihten ve Türkler Anadoluya ayak basmadan önce, Anadolu toprakları
üzerinde şu insan toplumları yaşamışlardır.
- Hititler (Etiler)
- Hürriler ve Mitanniler
- Urartular
- İyonlar
- Frikyalılar
- Lidyalılar
- İranlılar
- Makedonyalılar (Yunan)
- Bitinya Krallığı
- Bergama Krallığı
- Potnos Krallığı
- Kommagene Krallığı
- Süryani Krallığı
- Ermeni Krallığı
- Romalılar (Bizans)
|
Görüldüğü gibi
MÖ.
1900-1200 yılları arasında yaşamış bulunan Etilerden Türklerin Anadolu'ya
ayak basış tarihi olan 1071 Malazgirt Savaşına dek 3000 yılı
geçen süre içinde Anadolu toprakları üzerinde 15' i geçik insan toplumu
yaşamış ya da devlet kurmuşlardır.
Anadolu'nun buna bağlı olarak da Isparta Kenti'nin Türklerin eline geçmesi,
Alpaslan'ın 1071 Malazgirt Savaşını kazanmasından sonra olmuştur.
TÜRKLERDEN ÖNCE, ANADOLU'DA KİMLER DEVLET KURDULAR?
Türkler Anadolu'ya ayak basmadan yurt yuva edinmeden önce, Anadolu Bizanslıların
egemenliği ve yönetimi altında bulunuyordu. O yüzyıllarda
Bizanslılar, İran ve Araplarla savaş içinde idiler. Bu savaşlar,
aradan ÜÇ YÜZ ELLİ YIL gibi pek uzun bir süre geçtiği halde, bir türlü
kesin bir sonuca bağlanamıyor, yüzyıllar boyunca sürüyor gidiyordu.
Üç yüz elli yıl ! Bu dile kolaydı. Bir ülke, o ülkenin halkı, üç
yüz elli yıl savaş içinde bulunur ise ne olurdu ?
Doğal olarak savaş beraberinde Köylü, Kentli, Tüccar, Esnaf, Sanatkâr,
Memur, İşçilere, tümüyle, halkın her kesimine Acı, Hastalık, Yara
Bere, Kan, Ölüm, Yangın, Yıkıntı, Malından, canından olma,
Yoksulluk getirirdi.
Sanki bunlar yetmiyormuş, az geliyormuş gibi, baskınlar, yağmalar
oluyor; Adaletsiz, Eşitlikten uzak, Halkın verme gücünün üstünde
olan vergilerden, Anadolu halkı bıkmış, usanmıştı. Canından bezen,
umudunu, güvencesini yitiren halk, bir kurtarıcı bekler gibi idi.
Bizanslılar'ın egemenliği ve yönetimindeki Anadolu halkı bu durumda
iken, İranda Selçuklu Devleti'ni kuran Türkler, Anadolu ile komşu
idiler. Anadolu'nun verimli topraklarının olduğunu, suyunun bol oluşunu,
ovasını, dağını, yaylasını, iklimini, günlük güneşliğini, görünümünün
iyiliğini, hayvancılık ve tarım yapmaya pek elverişli oluşunu
biliyorlar; "Tam yurt yuva kurulacak yer. Bu ülkeyi ele geçirip
yurt edinmeliyiz !" diyorlardı.
Anadolu halkı da, komşuları olan Türkler'in "Küçüklerini
koruyan, büyüklerini sayan, kadınlarını el üstünde tutan, sayan
seven, kimsenin karısına, kızına, gelinine kötü gözle bakmayan, ırzına
namusuna el uzatmayan, adaletli, insancıl, iyi yürekli, vatansever, sağlam
bir toplum düzenine sahip insanlar" olduklarını biliyorlardı.
Gürcü ve Ermeniler'in dışında, Türkler'in Anadolu'ya gelişlerine
bu bakımdan pek karşı çıkan da olmadı. Direniş gösterenler kısa süre
içinde etkisiz hale getirildiler...
|